19 juni 2026

Partij voor de Dieren trekt aan de bel over natuurbranden op de Veluwe: Voorkomen is beter dan blussen

Meer actie nodig om natuur en dieren te beschermen tegen natuurbranden

De afgelopen maanden werd Apeldoorn en de Veluwe opgeschrikt door meerdere natuurbranden, onder meer in Kootwijk, Wenum-Wiesel en Beekbergen. Door klimaatveranderingen en onze huidige droge en hete zomers neemt het risico op nieuwe branden verder toe. De Partij voor de Dieren maakt zich grote zorgen over deze ontwikkelingen heeft schriftelijke vragen gesteld aan het college van burgemeester en wethouders over natuurbrandpreventie, bescherming van dieren en natuur, en de beschikbaarheid van bluswater.

Uit de antwoorden blijkt dat er stappen worden gezet, maar ook dat er belangrijke tekortkomingen zijn die aandacht vragen.

Natuur en dieren betalen de prijs

Natuurbranden hebben grote gevolgen voor de Veluwe. Niet alleen gaan bomen, planten en leefgebieden verloren, ook talloze dieren worden getroffen. Juist in deze periode van het jaar worden veel jonge dieren geboren. Wanneer brand uitbreekt, kunnen zij vaak niet op tijd vluchten.

De Veluwe is bovendien een Natura 2000-gebied en daarmee een wettelijk beschermd natuurgebied. Dat vraagt om extra zorgvuldigheid en een sterke inzet op preventie.

Defensieoefeningen blijven aandachtspunt

De Partij voor de Dieren vroeg het college of het bij Defensie zou aandringen op het stoppen van oefeningen tijdens droge periodes. Het college geeft aan dat het dit niet doet. Wel heeft Defensie naar aanleiding van recente branden besloten om de protocollen voor oefeningen in droge omstandigheden opnieuw te bekijken.

Op dit moment zijn oefeningen aangepast en is tijdens fase 2 van droogte het gebruik van open vuur, munitie en pyrotechniek in natuurgebieden stilgelegd. Dat is een belangrijke stap, maar voor de Partij voor de Dieren blijft het van groot belang dat alle vermijdbare risico's op natuurbranden worden voorkomen.

Meer bluswater, maar ook meer preventie nodig

Een positieve ontwikkeling is dat de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland heeft vastgesteld dat de bluswatervoorziening verbeterd moet worden. Daarom worden in de gemeente Apeldoorn 41 extra bluswaterputten aangelegd. De werkzaamheden zijn inmiddels gestart.

De toenemende droogte als gevolg van klimaatverandering maakt deze investering noodzakelijk. Tegelijkertijd benadrukt dit ook hoe belangrijk het is om natuurbranden zoveel mogelijk te voorkomen, zodat kostbare natuur niet verloren gaat en grote hoeveelheden water niet hoeven te worden ingezet voor bluswerkzaamheden.

Zorgelijk: geen monitoring van schade aan natuur

Een van de meest opvallende antwoorden van het college is dat de gemeente de impact van natuurbranden op natuur en biodiversiteit niet actief monitort.

Dat betekent dat er geen structureel inzicht is in de gevolgen van branden voor planten, dieren en ecosystemen. Juist die kennis is nodig om te kunnen bepalen welke herstelmaatregelen noodzakelijk zijn en hoe toekomstige schade kan worden beperkt.

De Partij voor de Dieren vindt het belangrijk dat de effecten van natuurbranden beter in beeld worden gebracht, zodat natuurherstel gericht kan plaatsvinden.

Weerbare natuur vraagt om biodiversiteit

Het college geeft aan dat in de gemeentelijke bossen wordt gewerkt aan een grotere diversiteit aan boomsoorten en aan biotoopverbetering, bijvoorbeeld door het aanleggen en herstellen van poelen.

De Partij voor de Dieren ondersteunt deze aanpak. Bossen met meer biodiversiteit zijn beter bestand tegen droogte, ziekten en natuurbranden dan bossen met een eenzijdige samenstelling. Investeren in een gezonde en gevarieerde natuur is daarom ook investeren in brandpreventie.

Voorlichting is belangrijk, maar kan ambitieuzer

De gemeente heeft inmiddels meer informatie over natuurbrandrisico's op de website geplaatst en sluit aan bij de campagnes van de Veiligheidsregio, zoals "Voorkom vuur in jouw natuur". Ook worden recreatieondernemers en bewoners van natuurgebieden voorgelicht.

Een aparte gemeentelijke publiekscampagne komt er voorlopig niet. Ook een lokaal waarschuwingssysteem voor verhoogd natuurbrandrisico wordt niet ingevoerd.

De Partij voor de Dieren ziet juist kansen om inwoners en bezoekers nog actiever bewust te maken van de risico's van natuurbranden. Voorkomen blijft immers altijd beter dan blussen.

Natuur beschermen is vooruitkijken

De antwoorden van het college laten zien dat er aandacht is voor natuurbrandbeheersing, maar ook dat verdere stappen nodig zijn. Zeker nu droogte en extreem weer steeds vaker voorkomen, moeten natuur, dieren en biodiversiteit een centrale plaats krijgen in het beleid.

De Partij voor de Dieren blijft zich inzetten voor sterke natuurbrandpreventie, bescherming van kwetsbare dieren en natuurgebieden, en een toekomstbestendige Veluwe waarin natuur niet telkens de rekening betaalt van klimaatverandering en menselijk handelen.

De recente natuurbranden op de Veluwe laten zien hoe kwetsbaar onze natuur is. Voor dieren betekent een natuurbrand vaak verlies van voedsel, schuilplaatsen en leefgebied. Jonge dieren kunnen meestal niet op tijd vluchten en raken gewond of komen om. Daarom is het belangrijk dat we allemaal onze verantwoordelijkheid nemen.

Natuurbranden voorkomen begint bij onszelf

Veel natuurbranden ontstaan niet door blikseminslag, maar door menselijk handelen. Een weggegooide sigaret, een barbecue op een verkeerde plek of een auto die in droog gras wordt geparkeerd kan al voldoende zijn om brand te veroorzaken.

Vooral tijdens warme en droge periodes is extra voorzichtigheid nodig.

Wat kun je zelf doen?

Om natuurbranden te voorkomen adviseert de Partij voor de Dieren inwoners en bezoekers van de Veluwe om enkele eenvoudige regels in acht te nemen:

Gooi nooit sigarettenpeuken in de natuur of uit het autoraam.
Maak geen open vuur in natuurgebieden.
Barbecue alleen op plaatsen waar dit is toegestaan.
Laat geen glas of afval achter. Glas kan zonlicht bundelen en droog materiaal verhitten.
Parkeer auto's niet in hoog of droog gras. Een warme uitlaat of katalysator kan brand veroorzaken.
Houd toegangswegen vrij zodat hulpdiensten snel kunnen handelen.
Meld rook of een beginnende brand direct via 112.

Met een beetje oplettendheid kunnen we samen veel leed voor mens, dier en natuur voorkomen. Samen houden we de Veluwe veilig!

Meer lezen:

Onze idealen

Natuurlijk: plaats het kostbaarste wat er is centraal

Meer ruimte voor groen en natuur

Dieren hebben het recht om te leven naar hun aard.

Opkomen voor dierenrechten