Vraag

19 jun. 2026

Schriftelijke vragen "Help ons uit de brand"

Geacht college,
De afgelopen tijd zijn er meerdere bosbranden uitgebroken in de gemeente Apeldoorn, onder andere in Kootwijk, Wenum-Wiesel en Beekbergen, en in omringende gemeentes. Deze branden brengen grote schade toe aan de natuur, leiden tot overlast voor omwonenden en verkeer en kosten veel water en inzet van mensen en apparatuur om te blussen. Tegelijkertijd kampt onze regio met aanhoudende droogte en lage grondwaterstanden, wat de beschikbaarheid van bluswater bemoeilijkt. Bovendien is een groot deel van onze natuur aangeduid als Natura 2000- gebied, wat een wettelijke beschermingsplicht met zich meebrengt.

  1. De Partij voor de Dieren maakt zich grote zorgen over de veiligheid van dieren, de bescherming van onze natuur en over de preventie van toekomstige branden. Wij stellen u daarom de volgende vragen:
    Preventie en samenwerking met Defensie
    De afgelopen week zijn er bosbranden uitgebroken in en in naburige gemeentes. Defensie voert regelmatig oefeningen uit in natuurgebieden op de Veluwe, wat in tijden van extreme droogte een extra risico op branden met zich meebrengt.
    •    Gaat de gemeente bij defensie aandringen op het stoppen met oefeningen in onze gemeente en omliggende natuurgebieden, in ieder geval in periodes van droogte?
    •    Zo nee, welke afspraken zijn er gemaakt om het risico op branden door oefeningen te minimaliseren?
  2. Bescherming Natura 2000-gebieden
    Een groot deel van de natuur in de gemeente Apeldoorn valt onder Natura 2000, wat een wettelijke beschermingsplicht met zich meebrengt.
    •    Hoe gaat de gemeente Apeldoorn deze Natura 2000-gebieden beter beschermen tegen het ontstaan van bosbranden en de gevolgen daarvan?
    •    De biodiversiteit staat onder druk. In deze tijd van het jaar worden juist veel jonge dieren geboren. Hoe spant de gemeente Apeldoorn zich in om de biodiversiteit op de Veluwe te beschermen?
  3. Monitoring en evaluatie
    •     Hoe monitort de gemeente de impact van bosbranden op de lokale natuur en biodiversiteit?
  4. Waterbeschikbaarheid en grondwaterputten
    Het blussen van bosbranden kost veel water, terwijl de beschikbaarheid van water door lage grondwaterstanden onder druk staat4. Het is ons bekend dat Apeldoorn in de toekomst 41 nieuwe grondwaterputten krijgt5.
    •     Hoe zorgt de gemeente ervoor dat er nu voldoende bluswater beschikbaar is tijdens bosbranden, met name in gebieden waar de grondwaterstand laag is?
  5. Publiekscampagnes en voorlichting
    Uit onderzoek blijkt dat weggegooide lucifers en peuken, achtergelaten glasscherven (zwerfafval), vuurtje stoken, maar ook hete uitlaten van geparkeerde auto’s in de berm, voldoende kunnen zijn om een bos- of heidebrand te veroorzaken.
    •     Komt er meer informatie over bosbranden en de risico’s hiervan op de gemeentelijke website?
    •     Gaat de gemeente een publiekscampagne gericht op inwoners en toeristen opzetten om de kans op bosbranden door bovenstaande zaken te verkleinen?
    •     Zo ja, wanneer kan deze campagne worden verwacht en welke middelen worden hiervoor ingezet?
    •     Wordt er overwogen om een gemeentelijk waarschuwingssysteem in te voeren voor periodes met een verhoogd risico op bosbranden? Zoals we dat ook kennen van de Stookwijzer?

Wij zien uw antwoorden graag tegemoet. Yvonne Zonderland en Jacky Kroon, Partij voor de Dieren

 

 

1.   Gaat de gemeente bij defensie aandringen op het stoppen met oefeningen in onze gemeente en omliggende natuurgebieden in ieder geval in periodes van droogte?

Antwoord: De militaire oefenterreinen bevinden zich net buiten de gemeente Apeldoorn. Het ministerie van Defensie is in gesprek met de Veiligheidsregio’s om de protocollen, processen en procedures tegen het licht te houden. Vanuit de gemeente wordt niet apart aangedrongen op het stoppen met oefeningen in periodes van droogte.

2.   Zo nee, welke afspraken zijn er gemaakt om het risico op branden door oefeningen te minimaliseren?

Antwoord: Defensie heeft in de brand bij ’t Harde zelf aanleiding gezien om de protocollen rond training in droge periodes opnieuw te bekijken. In de brief aan de Tweede Kamer d.d. 11 mei 2026 ‘Natuurbranden in Nederland voorjaar 2026’ licht de minister van Justitie en Veiligheid toe op welke wijze wordt voorbereid op natuurbrandbeheersing en dat zij met o.a. de veiligheidsregio’s de in gesprek zijn om de protocollen, processen en procedures tegen
het licht te houden. De eerste verbetervoorstellen moeten voor de zomer gereed zijn. Tot die tijd zijn de oefeningen bij droogte aangepast en is het gebruik van open vuur, munitie en pyrotechniek in de natuur tijdens fase 2 droogte stilgelegd.


3.   Hoe gaat de gemeente Apeldoorn deze Natura 2000-gebieden beter beschermen tegen het ontstaan van bosbranden en de gevolgen daarvan?

Antwoord: De gemeente Apeldoorn beheert maar een heel klein stukje van de Veluwe zelf (Berg en Bos), de rest ligt bij andere Terrein Beherende Organisaties (TBO’s). In het Bosbeheerplan  is nadrukkelijk aandacht voor bosbrandpreventie. In het proces is hierover gesproken met de natuurbrandcoördinator van de brandweer en VNOG. 

4.   De biodiversiteit staat onder druk. In deze tijd van het jaar worden juist veel jonge dieren geboren. Hoe spant de gemeente Apeldoorn zich in om de biodiversiteit op de Veluwe te beschermen?

Antwoord: In het bos dat beheerd wordt door de gemeente Apeldoorn zorgt de bosbeheerder voor een weerbaar bos door een hogere diversiteit van het bomenbestand te ontwikkelen. Daarnaast doet hij aan biotoopverbetering, bijvoorbeeld door recente renovatie en aanleg van poelen.

5.   Hoe monitort de gemeente de impact van bosbranden op de lokale natuur en biodiversiteit?

Antwoord: Hier vindt geen actieve monitoring op plaats door de gemeente.

6.   Hoe zorgt de gemeente ervoor dat er nu voldoende bluswater beschikbaar is tijdens bosbranden, met name in gebieden waar de grondwaterstand laag is?

Antwoord: Bij natuurbrand maakt de VNOG gebruik van waterwagens om een adequate bluswaterlogistiek op te zetten. Anders dan bij gebouwbranden kunnen brandweerwagens in de natuurgebieden niet even aansluiten op waterbronnen maar moeten zij pendelen. De hoeveelheid bluswater wordt bepaald door de aanwezigheid van aansluitingen op het drinkwaterleidingnetwerk van Vitens, het aantal geboorde bluswaterbronnen i.r.t. de grondwaterstanden en de aanwezigheid van voldoende oppervlaktewater met de juiste kwaliteit. Dit functioneert, maar kan binnen de gemeente Apeldoorn geoptimaliseerd worden, zeker gezien de toenemende droogte.

Daarom hebben we vanuit de VNOG hebben een plan van aanpak natuurbrandbeheersing ontvangen. Hierin is ook de bluswatervoorziening opgenomen en werd geadviseerd om 41 extra putten te boren in de gemeente Apeldoorn. Op 11 mei 2026 is de aannemer begonnen met het boren van de eerste putten. In week 22 start de tweede aannemer. Naar verwachting zijn alle putten voor de zomer van 2027 geboord.

7.   Komt er meer informatie over bosbranden en de risico’s hiervan op de gemeentelijke website?

Antwoord: Naar aanleiding van de recente natuurbranden is de gemeentelijke website aangevuld met informatie over natuurbranden die kloppend en duidelijk is. De VNOG en brandweer hebben uitgebreide informatie op de website staan over het voorkomen van natuurbranden. Hierbij wordt aangesloten en naar verwezen.

8.   Gaat de gemeente een publiekscampagne gericht op inwoners en toeristen opzetten om de kans op bosbranden door bovenstaande zaken te verkleinen?

Antwoord:Bij verhoogd risico door droogte zal ook op de socials van de gemeente Apeldoorn extra aandacht besteed worden aan natuurbrand. Daarnaast sluit de gemeente aan op de publiekscampagnes van de VNOG waaronder de campagne ‘voorkom vuur in jouw natuur’. Er wordt geen aanvullende publiekscampagne opgezet naast de bestaande communicatie.

Het project veilige vakantieparken heeft alle recreatieparken bezocht en geadviseerd in het kader van natuurbrandbeheersing. In samenwerking met de VNOG worden er voorlichtingsbijeenkomsten gehouden voor inwoners die in natuurgebieden wonen, met name de dorpen. In juni staat de bijeenkomst voor Loenen en omgeving gepland. Voor Berg en Bos en Radio Kootwijk zijn deze vorig jaar geweest.

9.   Zo ja, wanneer kan deze campagne worden verwacht en welke middelen worden hiervoor ingezet?

Antwoord: Zie beantwoording vraag 8.

10. Wordt er overwogen om een gemeentelijk waarschuwingssysteem in te voeren voor periodes met een verhoogd risico op bosbranden? Zoals we dat ook kennen van de Stookwijzer?

Antwoord: Op dit moment ligt de prioriteit op het realiseren van de verbeterde bluswatervoorziening, het voorlichten van recreatieparkondernemers en inwoners die in de natuur wonen. Via de website van de brandweer kan op ieder moment ingezien worden hoe hoog het natuurbrandrisico is: https://www.brandweer.nl/natuurbrandrisico/
De Stookwijzer is een landelijk initiatief, mocht een vergelijkbaar initiatief voor natuurbranden beschikbaar komen dan kan daarop worden aangesloten.
 

Betrokken personen