Schrif­te­lijke vragen giftige bollen­velden


econo­misch belang mag geen gezond­heids­risico vormen voor omwo­nenden

Door de organisatie Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden (OBO), een onafhankelijke onderzoeksgroep van land- en tuinbouwspecialisten, is onderzoek gedaan naar de effecten van het spuiten van gif op bollenvelden op omwonenden en de omgeving. Uit dit onderzoek en eerder onderzoek[1] blijkt dat zowel mens als dier (gezondheids)schade ondervinden van het gifgebruik op de bollenvelden. Uit het onderzoek blijkt verder dat de grond bij de huizen van omwonenden vijf tot tien keer hogere concentraties zitten van een aantal pesticiden dan in de grond rond huizen van mensen die niet in de omgeving van bollenvelden wonen. Zelfs in de luiers van baby’s, die op 250 meter van de bollenvelden even, is gif gevonden.

Ook in Apeldoorn, onder andere in Ugchelen en Beekbergen zijn er bollenvelden en omwonenden hebben, terecht, vragen en maken zich zorgen over de gezondheidsrisico’s, onder andere voor kinderen, paarden en huisdieren, maar ook wat het betekent voor hun moestuinen. Wij hebben berichten ontvangen dat er vaak gele nevel is boven de bollenvelden en dat er vaak om de nacht gespoten wordt. Ze weten ook niet bij wie ze terecht kunnen met hun vragen en zorgen. Sommigen hebben zelfs besloten om voorlopig uit voorzorg geen moestuin aan te leggen dit jaar. Naar aanleiding van deze zorgwekkende informatie legt de Partij voor de Dieren de volgende vragen aan u voor.

  1. Deelt u onze mening dat de beschreven situatie zorgwekkend en ernstig is en dat er op korte termijn maatregelen genomen moeten worden om mensen en dieren beter te beschermen tegen landbouwgif bij bollenvelden? Zo nee, waarom niet?
  2. Welke mogelijkheden ziet het college om maatregelen te nemen om mensen en dieren uit Apeldoorn beter te beschermen tegen de blootstelling van gifgebruik op de bollenvelden en in de overige landbouw en het gifgebruik fors te beperken?
  3. Is het college bereid om onderzoek te doen in de omgeving van Apeldoornse bollenvelden en de gezondheidsrisico’s in kaart te brengen? Zo nee, waarom niet?
  4. Bent u bereid om omwonenden te informeren over de gezondheidseffecten van het gifgebruik op de bollenvelden? Zo nee, waarom niet en waar kunnen bezorgde inwoners dan terecht?
  5. Bent u met ons van mening dat het gifgebruik nadelige gevolgen heeft voor de biodiversiteitsdoelen die de gemeente zichzelf heeft gesteld? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat kan en wil het college hieraan doen?
  6. Bent u bereid om ook het Rijk op te roepen om direct maatregelen te nemen om het gifgebruik drastisch te beperken? Zo nee, waarom niet?
  7. Bent u voornemens om in de perspectiefnota agrarische sector en/of in de omgevingsvisie in te gaan op de gezondheidsrisico’s voor mens en dier van gifgebruik, met name bij de bollenteelt? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

Maaike Moulijn
Partij voor de Dieren

[1] https://zembla.bnnvara.nl/nieuws/gif-in-de-bollenstreek

https://nos.nl/artikel/2274792-meer-blootstelling-aan-gif-bij-bollenvelden-dan-gedacht.html

Antwoorddatum: 2 mei 2019

Beantwoording vragen:

  1. Deelt u onze mening dat de beschreven situatie zorgwekkend en ernstig is en dat er op korte termijn maatregelen genomen moeten worden om mensen en dieren beter te beschermen tegen landbouwgif bij bollenvelden? Zo nee, waarom niet?

Uiteraard delen wij in het algemeen uw zorgen voor mens en dier maar wij delen niet uw mening dat op basis van dit concept rapport er nu sprake is van een ernstige zorgwekkende situatie m.b.t. gewasbeschermingsmiddelen bij bollenvelden. Het onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van de RIVM. Uit de reactie van het RIVM komt naar voren dat de door anderen getrokken conclusies voorbarig zijn. Het blootstellingsonderzoek, dat onderdeel is van de studie was nog niet afgerond. Bovendien wordt in het geciteerde onderzoek gekeken naar de feitelijke blootstelling van gewasbeschermingsmiddelen en niet naar de gezondheidseffecten hiervan. Overigens is er in Apeldoorn geen sprake van grootschalige bollenteelt.

Indien het RIVM aangeeft dat er, op basis van de uitkomsten van onderzoek, aanleiding is tot zorg en het nemen van maatregelen, dan zullen wij hier uiteraard naar handelen.

  1. Welke mogelijkheden ziet het college om maatregelen te nemen om mensen en dieren uit Apeldoorn beter te beschermen tegen de blootstelling van gifgebruik op de bollenvelden en in de overige landbouw en het gifgebruik fors te beperken?

De Wet milieubeheer biedt de volgende handvatten: op grond van artikel 3.78a lid 1 van het Activiteitenbesluit geldt bij het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen bij de teelt van gewassen en op braakliggend land in de open lucht de verplichting om een techniek te gebruiken die een driftreductie bereikt van ten minste 75%, ten opzichte van een bij ministeriële regeling aangewezen referentietechniek. Deze regels gelden sinds

1 januari 2018. De naleving op gebruik en toepassing van gewasbeschermingsmiddelen ligt bij de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit. Voorts wordt er in de planadvisering rekening gehouden met het agrarisch grondgebruik en waar nodig wordt er een noodzakelijke milieuzonering (i.c. spuitzones) toegepast in de ruimtelijke plannen.

  1. Is het college bereid om onderzoek te doen in de omgeving van Apeldoornse bollenvelden en de gezondheidsrisico’s in kaart te brengen? Zo nee, waarom niet?

Neen, wij zien daartoe op dit moment, geen enkele aanleiding. In Apeldoorn is geen sprake van grootschalige bollenteelt en daarmee is ook de (mogelijke) problematiek significant kleiner. Wij volgen de conclusies van het RIVM over het blootstellingsonderzoek en zullen dit bestuderen na publicatie van het definitieve rapport.

  1. Bent u bereid om omwonenden te informeren over de gezondheidseffecten van het gifgebruik op de bollenvelden? Zo nee, waarom niet en waar kunnen bezorgde inwoners dan terecht?

Neen, zie antwoord 3. Als daaruit blijkt dat er aanvullende communicatie nodig is, zullen wij hier zeker gevolg aan geven.

  1. Bent u met ons van mening dat het gifgebruik nadelige gevolgen heeft voor de biodiversiteitsdoelen die de gemeente zichzelf heeft gesteld? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat kan en wil het college hieraan doen?

In zijn algemeenheid zal het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen geen bijdrage leveren aan het vergroten van de biodiversiteit.

De samengevatte visie op biodiversiteit zoals opgenomen in de Ecogids Apeldoorn 2018 luidt:

  • - Het goed laten functioneren van de structuren en de samenhang van het ecologisch systeem.
  • Het waarborgen van een gebiedseigen en levendige biodiversiteit ofwel soortenrijkdom.

Dit beleid is opgesteld en wordt verder vormgegeven, vanuit de wetenschap dat er in het agrarisch gebied gewasbeschermingsmaatregelen mogen worden toegepast. Daarom wordt binnen dit vastgestelde beleid de nadruk gelegd op de versterking en koppeling van die landschapselementen die de biodiversiteit versterken.

  1. Bent u bereid om ook het Rijk op te roepen om direct maatregelen te nemen om het gifgebruik drastisch te beperken? Zo nee, waarom niet?

Neen, zie antwoord 3.

  1. Bent u voornemens om in de perspectiefnota agrarische sector en/of in de omgevingsvisie in te gaan op de gezondheidsrisico’s voor mens en dier van gifgebruik, met name bij de bollenteelt? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, waarom niet?

In het nieuwe Perspectief voor de agrarische sector wordt aandacht besteed aan gezondheid van dier en mens en met name aan productiemethoden die dit voor de toekomst kunnen bevorderen. Onder andere wordt in dit verband aandacht besteed aan duurzaam bodembeheer.